Besluit overheid? Niet afwachten!

Als u het niet eens bent met een besluit van de overheid, maak dan bezwaar. Want als u het niet doet, zal het besluit definitief worden en kan er niets meer tegen worden gedaan. Wacht niet te lang, want na zes weken is een besluit onherroepelijk.

Soorten overheidsbesluiten

Voorbeelden van besluiten van de overheid zijn:
- omgevingsvergunning (bouwvergunning)
- toekennen, wijzigen of stopzetten uitkering
- aanslagen gemeente- of rijksbelasting
- WOZ waardebeschikking

Besluiten worden niet alleen genomen door overheidslichamen zoals gemeenten, provincies of rijk, maar ook door andere organen, die overheidstaken uitvoeren. Bekende voorbeelden daarvan zijn UWV, CWI, bedrijfschappen, maar ook Kamer van Koophandel en toezichthouders, zoals AFM en keuringsinstanties. De lijst is veel langer dan u waarschijnlijk denkt.

Hoe bezwaar maken?
Veelal kan bij het orgaan, dat het besluit nam, bezwaar worden gemaakt. In enkele gevallen is er geen bezwaar mogelijk. Het besluit behoort informatie over bezwaar of beroep te bevatten (soms op de achterkant of in een bijsluiter). In bepaalde gevallen kan er via internet bezwaar worden gemaakt, maar meestal moet een brief of bezwaarformulier worden toegezonden.

In het bezwaarschrift zet u uiteen waarom u het niet eens bent met de beslissing en wat volgens u de beslissing dan wel zou moeten zijn.

U betaalt bij bezwaar geen legeskosten of iets dergelijks. Het bestuursorgaan mag geen kosten in rekening brengen in verband met het bezwaar.

Wat wordt er gedaan met uw bezwaar
Het bestuursorgaan moet naar aanleiding van het bezwaar de aangelegenheid heroverwegen en een nieuwe beslissing nemen.  Uiteraard kan men het bezwaar afwijzen. De kans op succes hangt natuurlijk enorm af van allerlei feiten en omstandigheden, maar het is zeker niet zo, dat u bij voorbaat kansloos bent.

Heeft u geen haast, dan zit u ernaast
Het bezwaarschrift moet tijdig worden ingediend. Meestal is de termijn zes weken na de datum van de beslissing. De beslissing vermeldt normaalgesproken wanneer het bezwaar binnen moet zijn. Te laat is echt te laat: een te laat bezwaar wordt niet ontvankelijk verklaard en er is dan geen enkele mogelijkheid meer om iets te doen tegen de beslissing, ook niet via de rechter. Het besluit staat onherroepelijk vast.

Naar de rechter?
Als u het niet eens bent met de afwijzing van uw bezwaar, dan kunt u in beroep gaan bij de rechter. Het besluit vermeldt bij welke rechtbank dit beroep kan worden ingediend. In bepaalde gevallen wordt het beroep ingesteld bij een speciaal beroepscollege.

U betaalt griffierechten, die afhangen van de soort beslissing. Bedrijven betalen meer dan particulieren. Bij beroepszaken betreffende belastingen of sociale verzekeringen zijn de griffierechten het laagst.

Het beroepschrift moet – net als het bezwaarschrift – op tijd binnen zijn. U heeft zes weken. Geen haast? Dan zit u er naast.

Wat doet de rechter?
Nadat het beroepschrift is ontvangen, stuurt de rechtbank de stukken door naar het orgaan, dat uw bezwaar afwees. Dat bestuursorgaan zal reageren op uw beroep in een verweerschrift. Vervolgens zal de zaak mondeling worden behandeld. De rechter onderzoekt de kwestie en zal vragen stellen om duidelijkheid te krijgen. Beide partijen kunnen het standpunt nader toelichten. Uiteindelijk zal de rechter beslissen of het beroep gegrond is of niet. Soms kan de rechter de zaak zelf afdoen, maar het is ook mogelijk dat het bestuursorgaan een nieuw besluit moet nemen, op basis van de beslissing van de rechter.

Als de rechter oordeelt, dat het beroep ongegrond is, is er in bepaalde gevallen hoger beroep mogelijk. Ook hier hangt het af van het soort besluit, waar de belanghebbende in hoger beroep kan gaan.

Formele en materiële aspecten
Als een bestuursorgaan fouten maakt, door een bepaalde, formele, regel niet goed na te leven, zal een rechter dat doorgaans corrigeren. De belanghebbende krijgt gelijk. Maar als na herstel van de gemaakte fout het inhoudelijke (materiële) resultaat niet anders wordt, heeft het bezwaar geen zin gehad.

Een voorbeeld: een belanghebbende vraagt een vergunning aan. Het bestuursorgaan komt tot de conclusie dat de vergunning niet zal voldoen aan de regels en is daarom van plan de aanvraag af te wijzen. Meestal is het dan verplicht om de aanvrager in de gelegenheid te stellen om zijn zienswijze naar voren te brengen. Dat is echter niet gebeurd. In dit geval zal de rechter oordelen dat het bestuursorgaan onjuist heeft gehandeld.

Het bestuursorgaan zal de belanghebbende alsnog in staat stellen om zijn zienswijze naar voren te brengen. Maar als de aanvraag strijdig was (en is) met de regels, zal de vergunning alsnog worden afgewezen.

Gelijk krijgen heeft in zo’n geval dus geen enkele zin.

Het is daarom belangrijk om vooraf goed te kijken of het bezwaar inhoudelijk resultaat kan opleveren.

Pro forma bezwaar
We gaven het al aan: ga niet afwachten maar kom in actie! Weet u niet goed of het zin heeft om bezwaar te maken, vraag dan advies. Dreigt de termijn van zes weken te verlopen, dien dan in elk geval een z.g. pro forma bezwaar in. Dat kan een kort briefje zijn, waarin wordt gezegd het niet eens te zijn met het besluit en waarin wordt verzocht om een termijn voor het aanvullen van gronden. Een kopie van het besluit erachter, postzegel erop en in de bus doen.